Την 1η Σεπτέμβρη 2025 η κυβέρνηση διαλαλεί ότι θα εφαρμόσει τον νόμο Κεραμέως-Χρυσοχοϊδη του 2021, με βάση τον οποίο θα διαγράψει τους λεγόμενους «αιώνιους» φοιτητές, όσους δηλαδή έχουν ξεπεράσει τα ανώτατα όρια σπουδών (ν+2 για τις σχολές 4ετούς φοίτησης και ν+3 για τις 5ετούς). Το σκληρό αυτό μέτρο αποτελεί βασικό κομμάτι της αντιεκπαιδευτικής πολιτικής διαχρονικά, το οποίο, παρότι οι αγώνες το απέτρεψαν τις προηγούμενες δεκαετίες, τώρα η κυβέρνηση της ΝΔ φαίνεται αποφασισμένη να υλοποιήσει.
Το μέτρο αυτό έρχεται να διαγράψει τους 333.741 φοιτητές σε σύνολο 695.678, δηλαδή σχεδόν τους μισούς. Χτυπάει συνολικά το δικαίωμα των φοιτητών στη δημόσια δωρεάν παιδεία, αφού χωρίς καμιά εκπαιδευτική-παιδαγωγική δικαιολογία τους πετάει εκτός της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το ψέμα της κυβερνητικής προπαγάνδας ότι αυτό γίνεται για «δημοσιονομικούς» σκοπούς, δηλαδή για την εξοικονόμηση χρημάτων, εξαρχής δεν έχει και αυτό βάση. Είναι, ωστόσο, και ένας μύθος, καθώς οι φοιτητές που ξεπερνούν τα προβλεπόμενα όρια δεν κοστίζουν κυριολεκτικά τίποτα στο κράτος. Αντίθετα, πετιούνται από τις εστίες, δε δικαιούνται συγγράμματα, σίτιση, ούτε ακόμα και διάφορες δευτερεύουσες παροχές, όπως πχ μειωμένα εισιτήρια. Πολύ περισσότερο χτυπιούνται οι φοιτητές από τα εργατικά-λαϊκά στρώματα, οι οποίοι καλούνται να εργάζονται καθόλη τη διάρκεια των σπουδών τους και οι οποίοι κάθε χρόνο όλο και αυξάνονται. Και είναι φυσιολογική συνέπεια να καθυστερούν τις σπουδές τους. Σύσσωμοι οι φοιτητές και οι φοιτήτριες λίγο-πολύ τιμωρούνται γιατί απλώς καθυστέρησαν τις σπουδές τους, ενώ όλη η κοινωνία και τα πανεπιστήμια πλήττονται από την κυβερνητική πολιτική.
Αυτό το μέτρο εντάσσεται στην ευρύτερη αντιεκπαιδευτική κυβερνητική πολιτική των ταξικών φραγμών, της υποχρηματοδότησης-εγκατάλειψης των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων, της ιδιωτικοποίησης. Ήδη από τη δευτεροβάθμια, μια μερίδα νέων κόβεται από την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής και έτσι προωθείται ως «φυσιολογική» συνέπεια το κλείσιμο τριτοβάθμιων τμημάτων λόγω του μικρού αριθμού των εισακτέων. Ήδη από τότε οι γονείς καλούνται να πληρώνουν ατέλειωτα φροντιστήρια ώστε να ανταποκριθούν οι μαθητές στις ανάγκες ενός εξεταστικού συστήματος. Όσοι καταφέρνουν να περάσουν μπαίνουν σε σχολές υποχρηματοδοτούμενες, με ταβάνια να στάζουν, με εξοπλισμό που πληρώνουν οι φοιτητές από την τσέπη τους, με κομμένη τη δωρεάν σίτιση. Με κάτω από το 10% όσων το δικαιούται να μπαίνει στις εστίες, οι οποίες είναι επίσης εγκαταλειμμένες από την κρατική μέριμνα. Με εντατικοποιημένα προγράμματα σπουδών, με αλυσίδες μαθημάτων, υποχρεωτικές παρακολουθήσεις, μαζικά κοψίματα στις εξεταστικές. Με γονείς και φοιτητές να δουλεύουν ατελείωτες ώρες για να τα βγάλουν πέρα και, στο τέλος, οι ίδιοι οι φοιτητές να εγκαταλείπουν τις σπουδές τους στη βάση της ανύπαρκτης επαγγελματικής προοπτικής.
Η κυβερνητική πολιτική, λοιπόν, δημιουργεί όλα τα παραπάνω προβλήματα που δυσκολεύουν τους όρους σπουδών για όλους τους φοιτητές και τις ματαιώνουν πλήρως για ένα κομμάτι. Και όσο συνεχίζεται αυτή η πολιτική τόσο αυξάνονται και όσοι αναγκάστηκαν να γίνουν «αιώνιοι» φοιτητές, αφού αν σήμερα είναι οι μισοί, το 2015 ήταν 180.000 σε μεγαλύτερο συνολικό αριθμό φοιτητών. Εδώ έρχεται η επόμενη στόχευση: η ιδιωτικοποίηση και τα δίδακτρα. Διότι καμιά Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής δεν ισχύει στα ιδιωτικά πανεπιστήμια τα οποία εξισώθηκαν με τα δημόσια με τον περσινό νόμο του Υπουργείου Παιδείας. Κανένα ανώτατο όριο δεν ισχύει εκεί. Και βεβαίως, καμία πραγματική εκπαιδευτική-επιστημονική διαδικασία, αφού εκεί ηχούν τα δίδακτρα της αγοράς ενός πτυχίου. Στα πλαίσια του «ανταγωνισμού κρατικών και μη κρατικών πανεπιστημίων» ανοίγει ο δρόμος για τα δίδακτρα και στα δημόσια πανεπιστήμια και το εκ νέου πέταγμα εκτός σπουδών κομματιού του λαού που δεν θα έχει τα χρήματα για να πληρώσει. Στα προπτυχιακά προγράμματα, αφού στα μεταπτυχιακά υπάρχουν ήδη.
Ο αγώνας του φοιτητικού κινήματος
Το φοιτητικό κίνημα πρέπει να ξαναβγεί μαζικά στον δρόμο του αγώνα. Ενωτικά κάτω από αίτημα της συνολικής ανατροπής του νόμου των διαγραφών, ο νόμος Κεραμέως-Χρυσοχοϊδη και ο περσινός νόμος της ιδιωτικοποίησης. Με ενωτικά συλλαλητήρια την ίδια ημέρα και ώρα και πραγματικά συντονιστικά φοιτητικών συλλόγων. Με την πεποίθηση ότι χρειάζεται παρατεταμένος αγώνας και όχι ντουφεκιές στον αέρα. Αυτήν την κατεύθυνση υπηρετεί η Φοιτητική Πορεία και παλεύει με τις μικρές της δυνάμεις για να ξαναβγεί το φοιτητικό κίνημα στον δρόμο. Ο αγώνας αυτός δεν έχει απέναντι μόνο την κυβέρνηση, τα ΜΜΕ της και τον μηχανισμό της στις σχολές, αλλά και τα κόμματα της αστικής αντιπολίτευσης ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ. Είναι τα ίδια κόμματα που υπηρέτησαν όλη την αντιεκπαιδευτική πολιτική και διατήρησαν όλο το πλαίσιο που φέρνει τώρα τις διαγραφές και την ιδιωτικοποίηση. Όσον αφορά το φοιτητικό κίνημα, είναι οι κυβερνητικές δυνάμεις ΔΑΠ-ΠΑΣΠ-ΣΥΡΙΖΑ που βάζουν κάθε φορά φραγμό στις αγωνιστικές διαθέσεις των φοιτητών. Τώρα είναι η κυρίαρχη «αριστερά» που κρατάει αδρανείς τους φοιτητικούς συλλόγους. Η πρώτη εκλογικά και κυρίαρχη ΠΚΣ/ΚΝΕ από την ψήφιση του περσινού νόμου έχει βάλει φραγμό στη διεξαγωγή γενικών συνελεύσεων και συλλαλητηρίων. Υποτάσσεται στην ψήφιση των νόμων στην αστική βουλή και παραπέμπει τις αγωνιστικές διαθέσεις της νεολαίας στα εκλογικά ποσοστά του ΚΚΕ και στις ερωτήσεις των βουλευτών του στη βουλή. Πρόσφατα, αντί για γενικές συνελεύσεις, ξεκίνησε τη συλλογή...ηλεκτρονικών υπογραφών, ώστε με ένα κλικ, να ανατρέψει τον σκληρό αυτόν νόμο!
Από την άλλη, ούτε οι δυνάμεις των ΕΑΑΚ πρόβαλλαν μια άλλη προοπτική. Υποτάχθηκαν επίσης σε αυτήν την πραγματικότητα, δεν προχώρησαν στην κήρυξη εβδομαδιαίων διαδηλώσεων, στο ξεκίνημα του αγώνα ξανά. Εξάντλησαν τον αγώνα σε παραστάσεις διαμαρτυρίας στις Πρυτανείες και τις Κοσμητείες, ώστε να αποσπάσουν ορισμένες δηλώσεις μη υλοποίησης των διαγραφών. Και όσο κι αν ορισμένες Πρυτανείες, κάτω από τη συνολική πίεση, δήλωσαν ότι δε θα εφαρμόσουν το μέτρο, αυτό δεν αποτελεί καμιά μεγάλη νίκη των φοιτητών, όπως τις παρουσιάζουν αυτές οι δυνάμεις. Οι Πρυτανείες αυτές παραμένουν τα όργανα υλοποίησης της αντιεκπαιδευτικής πολιτικής. Σε τελική ανάλυση το Υπουργείο Παιδείας δηλώνει ότι ενδέχεται να υλοποιήσει αυτό απευθείας τις διαγραφές. Όσο ο νόμος παραμένει, καμιά μεγάλη νίκη δεν υπάρχει και δεν πρέπει να υπάρχουν αυταπάτες για αυτό.
Μόνο ο δρόμος της αντίστασης και του αγώνα μπορεί να φέρει νίκες. Οι γενικές συνελεύσεις, οι εβδομαδιαίες διαδηλώσεις, οι καταλήψεις, η ενότητα πάνω στα αγωνιστικά φλέγοντα αιτήματα. Μόνο έτσι μπορεί να μπει φραγμός στις διαγραφές, στην ιδιωτικοποίηση, συνολικά στην αντιεκπαιδευτική πολιτική.
Γιώργος Ρ.
Αναδημοσίευση από το περιοδικό Πορεία που μόλις κυκλοφόρησε.
